Tháng Ba và tôi

Tháng Ba, những vườn bưởi bắt đầu trổ hoa. Hoa bưởi không phô trương sắc màu nhưng lại níu chân người bằng hương thơm thuần khiết. Hương bưởi theo gió lan xa, len lỏi qua từng ngõ nhỏ, thấm vào mái tóc, tà áo, khiến lòng người chợt dịu lại. Giữa bộn bề mưu sinh, chỉ cần hít một hơi thật sâu mùi hương ấy, ta bỗng thấy tâm hồn mình trở nên thư thái, nhẹ nhõm, bao dung hơn với tất cả.

Ngoài đồng, lúa cũng đang thì con gái. Nhờ nắng tháng Ba, những thửa ruộng phơi màu xanh mướt, hạt lúa bắt đầu ngậm sữa, chuẩn bị cho hành trình hóa thân thành “hạt ngọc trời” nuôi sống bao đời người. Nhìn những cánh đồng trùng điệp trong nắng mới, tôi lại thấy lòng mình đầy biết ơn – biết ơn đất, biết ơn trời và biết ơn những bàn tay đã lấm lem bùn đất để làm nên mùa màng.

Cũng vào một ngày đầu tháng Ba của năm ấy, mẹ đã đau quặn người để sinh ra tôi. Tôi vẫn thường nghĩ, có lẽ vì được chào đời vào mùa hoa lá rộn ràng, giữa hương bưởi ngan ngát và tiếng ong bướm chao lượn, nên trong tôi từ nhỏ đã mang chút mơ mộng, thích tưởng tượng và hay thả hồn theo những điều xa xôi.

Tháng Ba cho những cánh đồng lúa phơi màu, ngậm sữa; còn cuộc đời dạy tôi biết chắt chiu từng hạt thóc. Bởi tôi hiểu, để có được bát cơm trắng dẻo thơm là biết bao mồ hôi, công sức của cha mẹ đổ xuống ruộng đồng. Từ những ngày còn bé, nhìn mẹ lom khom cấy lúa, cha quần quật giữa nắng gió, tôi đã học được cách nâng niu từng hạt gạo như nâng niu chính nhọc nhằn của gia đình mình.

Có lẽ cũng vì cái nắng tháng Ba mà khi chào đời, làn da tôi đã sạm đen. Thuở nhỏ, tôi bị trêu là “cục than hầm”. Nghe mà vừa tủi, vừa buồn cười. Nhưng rồi tôi hiểu, da đen thì có sao đâu. Màu da ấy là màu của nắng gió quê hương, của những buổi theo mẹ ra đồng, theo cha lên rẫy. Đó là dấu ấn của tuổi thơ gắn với đất đai, với ruộng đồng.

Tôi lớn lên bằng dòng sữa mẹ – những giọt sữa được chắt chiu từ những bữa ăn đạm bạc: chín phần khoai, một phần cơm, cộng với bao nhọc nhằn dưới nắng. Tôi no lòng bằng những củ khoai, củ sắn cha đào từ nương rẫy, bằng mồ hôi thấm đẫm lưng áo mỗi lần cha lên non, xuống ruộng. Những món ăn giản dị ấy không chỉ nuôi lớn thân thể tôi, mà còn nuôi lớn cả lòng biết ơn và sự chịu thương chịu khó.

Tuổi thơ tôi trưởng thành từ gốc rạ. Khi chưa hết tiểu học, tôi đã biết dắt trâu ra đồng, đã thuộc từng bờ mương, thửa ruộng. Những chiều hè, cánh đồng và mương nước là thế giới riêng để tôi lội bùn bắt cá, cười vang giữa mênh mang gió lộng. Mỗi mùa lúa chín, hương rơm rạ thơm nồng quyện trong nắng khiến ký ức như được hong khô, vàng óng.

Vì thế, mỗi khi tháng Ba trở lại, nhìn nắng tỏa xuống những cánh đồng xanh mướt, nghe tiếng chim dồng dộc rộn ràng làm tổ trên hàng tre, trên triền đồi, lòng tôi lại miên man nhớ. Nhớ những ngày chân đất chạy dọc bờ ruộng, nhớ tiếng mẹ gọi chiều muộn, nhớ dáng cha cặm cụi giữa đồng xa.

Tháng Ba không chỉ là một mốc thời gian của đất trời, mà còn là miền ký ức riêng tôi. Ở đó có hương bưởi, có nắng mới, có màu da sạm nắng, có tiếng cười tuổi thơ và cả những giọt mồ hôi mằn mặn của cha mẹ. Mỗi lần tháng Ba về, tôi lại thấy mình được trở về với cội nguồn – nơi đã nuôi tôi lớn lên bằng yêu thương và nhọc nhằn, để hôm nay biết trân trọng từng điều giản dị của cuộc đời.