Hình ảnh “núi” quần áo cũ bị vứt bỏ bên đường ở vùng cao: Khi lòng tốt cần được đặt đúng chỗ

Dưới bài đăng trên Facebook, hàng nghìn lượt bình luận xuất hiện chỉ sau ít giờ. Phần lớn bày tỏ sự xót xa khi những món đồ từ thiện – vốn được gửi gắm bằng tấm lòng của người ủng hộ – lại rơi vào cảnh bị bỏ lại bên đường. Một số ý kiến khác cho rằng, đây có thể là hệ quả của việc hoạt động cứu trợ thiếu khảo sát thực tế, dẫn đến tình trạng hàng hóa không đến đúng người, đúng nhu cầu.

Không phải lần đầu xảy ra

Thực tế, đây không phải là sự việc cá biệt. Năm 2022, báo chí từng phản ánh câu chuyện tương tự tại huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An – địa phương chịu thiệt hại nặng nề bởi trận lũ quét lịch sử.

Thời điểm đó, trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh nhiều bao quần áo cứu trợ được tập kết bên lề đường, kèm nội dung cho rằng người dân không nhận vì “không có nhu cầu”. Dòng chia sẻ đi kèm nhấn mạnh: “Thiện nguyện kịp thời, đúng thời gian, đúng người, đúng chỗ mới ý nghĩa”.

Thông tin này nhanh chóng gây tranh cãi. Tài khoản Hoàng Tuyết bình luận: “Buồn thật! Nghĩ mà thương cho những người đi thiện nguyện. Bao nhiêu thời gian và công sức, để rồi nhận lại cảnh này”.

Trong khi đó, một số ý kiến lại đưa ra góc nhìn khác. Tài khoản Trúc Mai cho rằng: “Đến không đúng nơi. Có nhiều chỗ đường đi khó khăn nên người dân chỉ chọn vài món còn dùng được. Nhiều đồ quá cũ, giãn, bạc màu thì họ không lấy. Thứ cần nhất vẫn là tiền và lương thực”.

Trao đổi với báo Tuổi Trẻ, bà Vi Thị Quyên – Phó Chủ tịch UBND huyện Kỳ Sơn – xác nhận sự việc quần áo bị bỏ lại là có thật ở một số điểm. Theo bà, có thể người dân đã nhận đủ nhu yếu phẩm hoặc quần áo không phù hợp nên không tiếp nhận thêm. Chính quyền địa phương sau đó đã yêu cầu các xã chấn chỉnh công tác tiếp nhận và phân phối hàng cứu trợ, tránh gây phản cảm và ảnh hưởng hình ảnh hoạt động thiện nguyện.

Khi “cho đi” chưa đồng nghĩa với “giúp được”

Những sự việc tương tự đặt ra câu hỏi về hiệu quả của hoạt động quyên góp tự phát. Trong bối cảnh thiên tai, người dân vùng lũ thường cần lương thực, nước sạch, thuốc men và tiền mặt để khắc phục thiệt hại trước mắt. Quần áo, đặc biệt là đồ đã qua sử dụng, nếu không được chọn lọc kỹ càng, có thể không còn phù hợp với nhu cầu thực tế.

Không ít trường hợp, quần áo gửi đi quá cũ, sờn rách, ẩm mốc hoặc không phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương. Có nơi, người dân đã nhận đủ trang phục cần thiết từ các đợt cứu trợ trước đó, trong khi những nhu yếu phẩm khác lại thiếu hụt.

Thiện nguyện vì thế không chỉ là hành động xuất phát từ lòng tốt, mà còn đòi hỏi sự tìm hiểu, khảo sát và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để tránh lãng phí nguồn lực.

3 lưu ý khi quyên góp quần áo ủng hộ vùng khó khăn

1. Ưu tiên tính ứng dụng

Sau mưa lũ, trang phục cần gọn nhẹ, bền và có khả năng giữ ấm. Nên ưu tiên quần áo thun, vải cotton thấm hút mồ hôi, đồ tối màu dễ làm sạch. Áo khoác gió, áo len giữ nhiệt thường thiết thực hơn các loại trang phục cầu kỳ.

Quần áo dành cho trẻ em và người cao tuổi cần được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo dễ mặc, phù hợp điều kiện sinh hoạt thiếu thốn.

2. Đảm bảo sạch sẽ, thơm tho

Vùng thiên tai thường thiếu điện, nước sạch. Người dân không có điều kiện giặt giũ, phơi phóng. Vì vậy, quần áo gửi đi cần được giặt sạch, phơi khô hoàn toàn, tránh ẩm mốc.

Đồ lót, khăn mặt nên là đồ mới, chưa qua sử dụng. Đây là những vật dụng thiết yếu nhưng nhạy cảm, cần được chuẩn bị cẩn trọng.

3. Đóng gói và phân loại rõ ràng

Hàng cứu trợ thường vận chuyển bằng nhiều phương tiện khác nhau, dễ gặp mưa gió. Nên bọc quần áo trong túi nilon dày trước khi cho vào bao tải lớn để tránh thấm nước.

Phân loại theo giới tính, độ tuổi và ghi nhãn bên ngoài như “Đồ nam”, “Đồ nữ”, “Đồ trẻ em (kèm độ tuổi)”, “Chăn màn”… giúp lực lượng cứu trợ phân phát nhanh chóng, đúng đối tượng, hạn chế thất thoát.

Làm từ thiện – hãy cho đúng cách

Hình ảnh “núi” quần áo bị bỏ lại bên đường có thể khiến nhiều người chạnh lòng. Tuy nhiên, thay vì chỉ trách người nhận “không trân trọng”, cũng cần nhìn lại cách tổ chức và điều phối hoạt động thiện nguyện.

Làm từ thiện không chỉ là cho đi, mà là cho đúng. Một món quà dù xuất phát từ tấm lòng chân thành nhưng nếu không đúng nơi, không đúng thời điểm và không đúng nhu cầu thực tế thì giá trị sẽ giảm đi rất nhiều.

Người dân vùng thiên tai trước hết cần lương thực, nước sạch, thuốc men và nguồn tài chính để tái thiết cuộc sống. Sự hỗ trợ hiệu quả là sự thấu hiểu, là quá trình tìm hiểu kỹ hoàn cảnh, phối hợp với địa phương và lắng nghe nhu cầu thực sự của người cần giúp đỡ.

Chỉ khi đó, lòng tốt mới thực sự đến đúng chỗ – và không còn những “núi” quần áo bị bỏ quên bên đường như một nỗi trăn trở giữa vùng cao.