Mùng Hai Tết, con trai tôi bỏ nhà đi: Từ một khoản lì xì đến khoảng cách trong gia đình

Tết Nguyên đán vốn là thời khắc sum họp, khi những xung đột trong năm tạm lắng để nhường chỗ cho sẻ chia. Với nhiều gia đình, đây cũng là dịp hiếm hoi cha mẹ và con cái có thời gian ngồi lại, hỏi han chuyện học hành, tương lai và những dự định phía trước.

Ở những năm học quan trọng, đặc biệt giai đoạn cuối cấp, phụ huynh càng đặt nhiều kỳ vọng hơn. Họ tin đây là bước ngoặt của cuộc đời con, rằng chỉ cần nỗ lực thêm một chút, tương lai có thể rẽ sang hướng tốt đẹp hơn. Vì thế, sự sốt ruột, những lời nhắc nhở liên tục đôi khi xuất phát từ nỗi lo lắng nhiều hơn là mong muốn kiểm soát.

Thế nhưng, không phải đứa trẻ nào cũng hiểu được điều đó.

Theo chia sẻ của một phụ huynh trên mạng xã hội Trung Quốc được trang tin Sohu đăng tải, ngay sau khi nhận tiền lì xì vào mùng Một Tết, cậu con trai đã nạp toàn bộ số tiền vào trò chơi điện tử, đổi thành tiền ảo mà không hề bàn bạc hay xin phép bố mẹ.

Gia đình trong câu chuyện vốn không dư dả. Nếu cậu con trai chỉ tiêu một phần nhỏ cho sở thích cá nhân, có lẽ cha mẹ vẫn có thể chấp nhận. Nhưng việc sử dụng toàn bộ số tiền mà không cân nhắc khiến phụ huynh cảm thấy hụt hẫng và tổn thương.

Điều đáng nói, ban đầu cha mẹ chỉ nhắc nhở bằng lời, cho rằng ở tuổi này, thích chơi game là điều có thể hiểu. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau – mùng Hai Tết – cậu bé lại tức giận, thu dọn đồ đạc và rời khỏi nhà. Một quyết định bốc đồng trong những ngày lẽ ra phải vui vẻ nhất năm đã đẩy gia đình vào trạng thái căng thẳng, thất vọng.

Câu chuyện nhanh chóng gây tranh luận trên mạng xã hội. Có người chỉ trích đứa trẻ vô tâm, không biết nghĩ cho cha mẹ. Có người thậm chí khuyên phụ huynh “sinh thêm đứa khác”, coi như không để tâm đến đứa con hiện tại. Nhưng đằng sau những lời phẫn nộ ấy là một thực tế đáng suy ngẫm: nhiều học sinh đang sống trong áp lực thành tích kéo dài, trong khi phụ huynh lại đặt trọn hy vọng tương lai vào con cái.

Với cha mẹ, việc hỏi han thành tích hay nhắc nhở học tập là trách nhiệm. Nhưng với một số thanh thiếu niên, điều đó lại bị cảm nhận như sự kiểm soát, nghi ngờ hoặc áp đặt. Khi hai góc nhìn không thống nhất, xung đột là điều khó tránh khỏi.

Ở đây, việc lấy tiền lì xì để nạp game chỉ là bề nổi. Cốt lõi nằm ở khả năng tự kiểm soát của đứa trẻ và cách gia đình thiết lập giới hạn. Nếu một học sinh xem vị thế của mình trong gia đình như “tấm thẻ miễn trừ”, cho rằng dù làm gì cũng sẽ được bao dung, thì về lâu dài, chính các em sẽ là người chịu thiệt.

Có một trạng thái trong gia đình còn đáng lo hơn cả tranh cãi, đó là khi cha mẹ không còn muốn nói nữa. Không còn nhắc nhở, không còn kỳ vọng, không còn tranh luận, bởi họ đã mệt mỏi và nguội lạnh. Giáo dục không thể chỉ dựa vào trách mắng, nhưng cũng không thể thiếu nguyên tắc. Cha mẹ không có nghĩa vụ gánh thay mọi hậu quả do con gây ra. Khi một đứa trẻ đủ lớn để đưa ra lựa chọn, trẻ cũng phải học cách chịu trách nhiệm với lựa chọn đó.

Mỗi đứa trẻ đều có khả năng thay đổi nếu được định hướng đúng và có không gian để nhận ra sai lầm. Trẻ cần được dạy về trách nhiệm và giới hạn. Nhưng người lớn cũng cần học cách đối thoại thay vì chỉ áp đặt. Khi cả hai phía cùng giữ cái tôi quá lớn, một khoản tiền lì xì nhỏ bé cũng có thể trở thành mồi lửa cho xung đột.